Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 2/2002 (165)

Artykuły

Anna Firkowska-Mankiewicz: IQ jako prognostyk kariery życiowej:

Artykuł poświęcony jest frapującej od lat naukowców, niemniej jednak nadal kontrowersyjnej i budzącej emocje kwestii roli funkcjonowania intelektualnego człowieka (mierzonego za pomocą standardowych testów inteligencji) w dynamicznej relacji wiążącej miejsce w strukturze społecznej, zajmowane przez jego rodzinę, z  jego własną pozycją w dorosłym życiu i przebiegiem kariery życiowej. Bazę empiryczną prezentowanych analiz stanowią warszawskie badania panelowe, realizowane na przestrzeni blisko ćwierćwiecza, poczynając od roku 19'74, kiedy to zbadano poziom umysłowy i jego społeczno-kulturowe uwarunkowania w całym, liczącym ponad 14 tysięcy dzieci, roczniku warszawskich nastolatków, a kończąc w latach 1995-1999 badaniem karier życiowych i diagnozą aktualnego poziomu funkcjonowania intelektualnego dwu grup odnalezionych po latach trzydziestolatków, o wysokim i niskim IQ stwierdzonym w dzieciństwie. Z analiz tych wynika, iż IQ stanowi dobry prognostyk kariery życiowej; ujmowanej w obiektywnych kategoriach statusu społecznego, jednakże nie należy fetyszyzować jego roli, bowiem o  karierze tej współdecydują, w trudny do empirycznego wypreparowania sposób, zarówno pochodzenie społeczne, jak i cechy osobowości.

Główne pojęcia: IQ, pochodzenie społeczne, kariera życiowa, cechy osobowości, badania panelowe.

Marek M. Kamiński: Czy partie korzystają na manipulacjach systemem wyborczym? Ordynacje wyborcze i herestetyka w Polsce w latach 1989-1993:

Reformy systemu wyborczego miały poważne konsekwencje polityczne dla postkomunistycznej Polski. System większościowy przyczynił się do przyspieszenia upadku komunizmu, niedługo zaś potem zmiany prawa wyborczego pomogły byłym komunistom odzyskać wpływy. Pomimo dużej stawki i wagi, jaką gracze polityczni przykładali do tworzenia systemu wyborczego, podejmowane przez nich próby manipulacji byty mało efektywne. Chociaż partie polityczne popierały ordynację, która miała maksymalizować ich mandaty sejmowe, to po wyborach okazywało się, że partie popierały ordynację wyborczą dającą więcej mandatów mniej więcej równie często, jak ordynację bezpośrednio z  nią konkurującą. Wśród przyczyn błędnych kalkulacji można wymienić: niedostatki metodologiczne badań, nieprzewidziane zmiany preferencji wyborczych, zniekształcenia sondaży specyficzne dla czasu transformacji oraz częste pojawienie się nowych graczy i koalicji w okresie pomiędzy wprowadzeniem nowego prawa wyborczego i wyborami. Nie znaleziono istotnych różnic w efektywności manipulacji między różnymi typami partii. Wyniki pokazują jednak, że efektywność manipulacji wzrastała z  upływem czasu.

Główne pojęcia: Europa Wschodnia, wybory, ordynacje wyborcze, Polska, transformacja, glosowanie.

Jakub Wiśniewski: W poszukiwaniu państwa opiekuńczo efektywnego. Od tradycyjnego welfare state do The Third Way:

Kryzys welfare state w jego kształcie z końca lat 70. stanowi punkt wyjścia dla rozważań nad efektywnością i celowością działań państwa społecznie zaangażowanego. W  Europie Zachodniej w ostatnich latach można zaobserwować ewolucję ideologii państwa opiekuńczego i instrumentów polityki społeczno-gospodarczej. Powyższy proces jest uwarunkowany obiektywnymi czynnikami ekonomicznymi, jak również zmianami cywilizacyjno-kulturowymi. Artykulacja tych powiązań oraz przedstawienie istoty nowego modelu stosunków społeczno-gospodarczych państwa "inwestycji społecznych" stanowią główne założenia niniejszego tekstu. Artykuł rozwija ten wątek analizując postulaty Trzeciej Drogi w  zestawieniu z tradycyjnym modelem socjaldemokratycznym. Prezentuje także praktyczne zastosowanie wartości i założeń teoretycznych The Third Way w  kontekście wybranych programów polityki społecznej w Wielkiej Brytanii.

Główne pojęcia: deregulacja, państwo opiekuńcze, polityka welfare to work, polityka redukcji, postnowoczesność, Trzecia Droga, wykluczenie społeczne.

Artykuł recenzyjny

  • Maciej Kryszczuk: Społeczne aspekty nowych mediów

Recenzje, dyskusje, polemiki

  • Jakub Karpiński: Wykres gorączki. Polska-pod rządami komunistycznymi (rec. Daniel Wicenty)
  • Peereliada Karpińskiego. Jakub Karpiński: Wykres gorączki. Polska pod rządami komunistycznymi (rec. Antoni Dudek)
  • Jakub Karpiński: Odpowiedź recenzentom
  • Juliusz Gardawski: Powracająca klasa. Sektor prywatny w III Rzeczypospolitej (rec. Maria Jarosz)
  • Anthony Giddens: Nowoczesność i tożsamość. "Ja" i społeczeństwo w epoce późnej nowoczesności (rec. Tomasz Leszniewski)
  • Stereotypy i uprzedzenia. Uwarunkowania psychologiczne i  kulturowe. Praca zbiorowa pod redakcją Miroslawa Kofty i Aleksandry Jasińskiej-Kani (rec. Michał Łuczewski)
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23