Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 2/1963

Artykuły

  • N. Assorodobraj: "Żywa historia". Świadomość historyczna: symptomy i propozycje badawcze
    Społeczna aktywność historii. Przeobrażenia społeczne a społeczna aktywność historii. Historia jako składnik świadomości społecznej a historia jako dyscyplina naukowa. Założenia badawcze: struktura "czasu historycznego"; struktura przestrzenna doktryny; kategorie socjologiczne doktryny.
  • M. Ossowska: Koncepcja pokolenia
  • S. Ossowski: Dwie koncepcje historycznych uogólnień
    Historyczne i typologiczne kategorie. Współczynniki czasowo-przestrzenne w zdaniach ogólnych. Systemy względnie izolowane. Hipotezy genetyczne. Zależności historyczne i kategorie ogólne.
  • A. Malewski: Szczeble ogólności teorii a proces wyjaśniania
    Problematyka artykułu. Modyfikacja twierdzeń teoretycznych w wyniku ich wyjaśniania: popularność w grupie a wzajemność wyborów i częstość kontaktów; ogólne wnioski metodologiczne; rywalizacja i współpraca a podobieństwo działań: zagrożenie własnej wartości a tendencja do oskarżania i pomniejszania innych; kolejność urodzenia a potrzeba przebywania z innymi w sytuacjach rodzących strach; niektóre przykłady twierdzeń G. C. Homansa. Wyjaśnianie twierdzeń opisowych jako wkład do wiedzy teoretycznej: reakcje uprzywilejowanych na ataki ze strony osób pozbawionych przywilejów; neofici i potrzeba przekonywania innych. Podsumowanie.
  • S. Nowak: Refleksje nad strukturą teorii socjologicznych
    Teoretyczne i nieteoretyczne sposoby systematyzacji twierdzeń. Trzy różne sposoby systematyzacji twierdzeń. Nieeksplenacyjna systematyzacja ogniw i  łańcuchów przyczynowych. Wyjaśnianie praw mniej ogólnych przez bardziej ogólne. Redukcyjna systematyzacja twierdzeń o różnym stopniu elementarności. Zakończenie.
  • A. Rapoport: Zastosowanie metod matematycznych w naukach behawioralnych
  • T. Pawłowski: Wskaźniki metryczne i skale w socjologii
  • E. Mokrzycki: Procedura doboru wskaźników a postulat empiryczności terminów przyrodniczych
    Wstęp. Znaczenie terminów »wskaźnik« i »wskaźnik empiryczny«: wskaźnik w  sensie definicyjnym; wskaźnik w sensie korelacyjnym; próba definicji »wskaźnika«; pojęcie wskaźnika empirycznego. Procedura doboru wskaźników empirycznych a procedura nadawania sensu empirycznego. Postulaty metodologiczne a praktyka badawcza. Uwagi końcowe.
  • J. J. Wiatr: Psychologiczne aspekty zachowania politycznego
    Pojęcie »czynników psychologicznych« w zachowaniu politycznym. »Osiemnasty brumaire'a Ludwika Bonaparte«. Psychologiczne czynniki zachowania wyborczego: wpływ doświadczeń dzieciństwa na zachowania wyborcze; rola irracjonalnych czynników zachowania wyborczego; uczestnictwo w wyborach a  struktura osobowości; zmiana decyzji a struktura osobowości. Psychologiczne aspekty zachowania politycznego w badaniach polskich.
  • W. Wiśniewski: Tolerancja a egalitaryzm
    Sformułowanie problemu. Skala tolerancji i jej najważniejsze determinanty. Tolerancja a egalitaryzm - ogólny obraz zależności. Kontrola zależności między nietolerancją a egalitaryzmem. Ważniejsze wnioski i problemy.
  • A. Potocka-Hoser: Uznanie ze strony innych i lęk przed niepowodzeniem a sprawność intelektualna
    Problematyka badań. Przebieg badań i opis zastosowanych technik badawczych. Wyniki badań. Podsumowanie.
  • H. Malewska: Norma uczciwości w środowisku młodzieży. Refleksje nad przestrzeganiem tej normy oparte na niektórych wynikach badań ankietowych
    Zadanie artykułu i cel badań. Sposób przeprowadzenia badań. Czy nakaz uczciwości ma charakter absolutny? - ocena kradzieży. Relacje o własnym postępowaniu w zakresie uczciwości. Środowisko społeczne a postawy dziecka wobec kradzieży: różnice środowiskowe; stan posiadania, zamożność środowisk rodzinnych a postawy dzieci wobec kradzieży; potrzeby i aspiracje finansowe dzieci; kwoty pieniędzy, jakimi dysponują; oszczędność a uczciwość. Reasumpcja wyników: kilka uwag o  technice badań. Problem wyboru grupy do badania.
  • A. Siciński: Informacja fachowa a zróżnicowanie ról w grupie. Na przykładzie jednego zakładu pracy
    Problematyka opracowania. Metoda badania. Zróżnicowanie ról w zakładzie pracy: cechy społeczno-demograficzne; postawy wobec pracy; informator - ekspert - nowator. Kierunki przepływu informacji: homogeniczność przepływu. Informacje wymieniane w kontaktach osobistych a informacje czerpane z  literatury technicznej. Zakończenie: przydatność zrealizowanego badania; wnioski ogólne; propozycje metodologiczne.

Polemiki

  • Z. Zaborowski: W sprawie artykułu A. Malewskiego »Pozytywny i negatywny obraz własnej osoby a proces podejmowania decyzji«
  • E. Nowak: W sprawie artykułu J. J. Wiatra »Zachowania polityczne: eksperyment a rzeczywistość«

Recenzje

  • Stanisław Ossowski: O osobliwościach nauk społecznych (rec. Z. Bauman)
  • Zygmunt Bauman: Zarys socjologii. Zagadnienia i pojęcia (rec. J. Szczepański; S. Tyrowicz)
  • Salomea Kowalewska: Psychospołeczne warunki pracy w przedsiębiorstwie przemysłowym (rec. M. Hirszowicz)
  • Jan Malanowski: Robotnicy Warszawskiej Fabryki Motocykli (rec. Z. Bauman)
  • Zdzisław Kowalewski: Chemicy w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (rec. J. Hoser)
  • Waldemar Voisé: Początki nowożytnych nauk społecznych (rec. S. Tyrowicz)
  • Jan Strzelecki: Niepokoje amerykańskie (rec. J. Szacki)
  • Grzegorz Jaszuński: Między wolnością a zyskiem. Szkice o prasie na Zachodzie (rec. J. Rudzki)
  • Bolesław Smulewicz: Krytyka współczesnej burżuazyjnej higieny społecznej i socjologii lekarskiej (rec. M. Sokołowska)

Kronika życia naukowego

  • Z działalności Komitetu i Pracowni Badań Rejonów Uprzemysławianych
  • Rodzina a zawód
  • Radzieckie badania stosunku młodzieży szkolnej do pracy
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23