Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 4/2008 (191)

Artykuły

Tomasz Szlendak: Interpretacje kryzysu rodziny w socjologii. Między familijnym fundamentalizmem a rewolucją stylów życia

Od końca lat sześćdziesiątych XX wieku trwa publiczna debata na temat kryzysu rodziny w kulturze zachodniej. Uczonych zaangażowanych w ideologiczny spór o upadek rodziny zakwalifikować można do czterech kategorii: funkcjonalistycznych familocentrystów, konserwatystów, liberałów oraz zwolenników interpretacji feministyczno‑liberalnej. W artykule przedstawiono zideologizowane stanowiska w sporze i zaproponowano podejście pozwalające bez emocjonalnego i ideologicznego zaangażowania analizować przemiany w rodzinie. Autor przekonuje, że obserwowane zmiany w rodzinie nie są symptomem jej kryzysu, lecz efektem dostosowywania się rodziny do nowych okoliczności środowiskowych będących wynikiem przemian społecznych i ekonomicznych.

Główne pojęcia: kryzys rodziny, familocentryzm, kultura samolubstwa, globalna rewolucja stylów życia.

Mateusz Stępień: Kultura prymatów innych niż człowiek jako wyzwanie dla nauk społecznych

Artykuł prezentuje najnowsze wyniki badań w dziedzinie kulturowej prymatologii. Jego celem jest włączenie zagadnienia występowania kultury u prymatów innych niż człowiek, a w szczególności u szympansów, w obręb rozważań socjologicznych. Socjologowie nie powinni ignorować faktu wykształcenia się nowej dyscypliny badawczej dotyczącej kultury. Autor referuje rozumienie kultury stosowane przez prymatologów, przedstawia badania terenowe i  eksperymentalne nad tym zagadnieniem oraz podejmuje próbę ich.

Główne pojęcia: kultura u szympansów, kulturowa prymatologia, zdolności kulturowe szympansów.

Marta Juza: Kształtowanie się społeczności i kultury hakerskiej

Artykuł porusza temat kształtowania się społeczności hakerów i rozwoju ich kultury oraz znaczenia tych procesów dla rozwoju Internetu. Społeczność ta zaczęła się kształtować pod wpływem współpracy programistów przy działalności związanej z  budowaniem i wykorzystaniem pierwszych komputerów i sieci komputerowych. Kultura hakerska jest pochodną indywidualnych poglądów, akademickiej afiliacji i materialnych warunków działania. Opiera się na takich wartościach jak współpraca, twórczość, pasja, wolność. Te wartości zostały następnie wpisane w samą techniczną strukturę Internetu. Sieć z  kolei stała się dla społeczności hakerów ważnym sposobem komunikacji i  wyrażania subiektywnej więzi. Internet przyczynił się też do powstania paradygmatu informacjo­nalizmu, dla którego kultura hakerska staje się obecnie fundamentem etycznym.

Główne pojęcia: hakerzy, społeczność, kultura hakerska, Internet, informacjonalizm.

Społeczeństwa świata

Justyna Jaguścik: Dyskusje wokół struktury społecznej i klasy średniej w Chinach

Artykuł przedstawia historię badań nad stratyfikacją społeczną w ChRL oraz wybrane ustalenia teoretyczne i  badawcze czołowych chińskich socjologów. Reformy otwarcia zainicjowane przez Deng Xiaopinga w 1978 roku spowodowały głębokie przemiany w  chińskiej strukturze społecznej. Jednym z najważniejszych efektów reform lat osiemdziesiątych XX wieku było pojawienie się w Chinach klasy średniej, której udział w strukturze społecznej uważany jest jednak obecnie za dalece niewystarczający. Niedorozwój klasy średniej, brak dostępu do edukacji oraz nadmierna liczba zatrudnionych na wsi to najważniejsze problemy strukturalne ChRL, które będą wymagały rozwiązania w najbliższym czasie.

Główne pojęcia: Chińska Republika Ludowa, reformy społeczne, modernizacja, stratyfikacja społeczna, klasa średnia.

Esej recenzyjny

Arkadiusz Karwacki: Na ratunek biednemu światu - szanse i bariery

Artykuł dotyczy współczesnych idei, pomysłów dotyczących walki ze skrajną i masową biedą. W praktyce jest to dyskusja nad założeniami ekonomii klinicznej postulowanej przez wybitnego amerykańskiego ekonomistę Jeffreya Sachsa, jako regułami, które należy uwzględniać w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju. Analizie poddane zostały postulaty zgłaszane przez Sachsa w kontekście pożądanego charakteru działań pomocowych, poprzez wskazanie szans na ich realne zastosowanie, czy deficytów dotychczas podejmowanych działań. Mamy zatem do czynienia z próbą odpowiedzi na pytanie: jak dalece wizje kreślone przez Jeffreya Sachsa o realności wyeliminowania skrajnego ubóstwa i głodu na świecie są realne i pozostają w zasięgu współcześnie żyjącego pokolenia?

Główne pojęcia: bieda, kraje „dołu piramidy”, Milenijne Cele Rozwoju, ekonomia kliniczna.

Recenzje

  • Maciej Kowalewski: W poszukiwaniu nowej miejskiej utopii
    (recenzja z: K. Nawratek, Miasto jako idea polityczna)
  • Antonina Doroszewska: Interdyscyplinarne podejście do zdrowia i choroby
    (recenzja z: W. Piątkowski i B. Płonka-Syreka, red., Socjologia i antropologia medycyny w działaniu)

Varia

  • Ewa Kaltenberg-Kwiatkowska: Jan Sedláček (1935–2008) wspomnienie o naszym czeskim przyjacielu
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23