Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 2/2009 (193)

Artykuły

Michał Kaczmarczyk: Socjologia dialogu

Autor artykułu opowiada się za interdyscyplinarnym rozumieniem socjologii. Punktem wyjścia jego rozważań jest Platońska koncepcja dialogu. Nie traci ona aktualności pozwalając także dzisiaj odpowiedzieć na pytanie, czym jest dialog, jakie korzyści niesie ze sobą dialogowanie i na czym polegają główne przeszkody w jego uprawianiu. W ostatniej części artykułu dialog przedstawiony został jako recepta na niektóre problemy współczesnej socjologii i główny czynnik sprzyjający interdyscyplinarności. Autor rekonstruuje poglądy wybranych, klasycznych i współczesnych teoretyków wskazując na trwałą, choć nie zawsze dostrzeganą obecność nurtu dialogicznego w socjologii. Postuluje wreszcie, by socjologia nie tylko zajmowała się dialogiem, ale by go uprawiała, a więc by sama stała się dialogiczna.

Główne pojęcia: dialog, socjologia dialogu, interdyscyplinarność.

Paweł Ćwikła: Intelektualista (w) rewolucji

Tekst jest próbą przyjrzenia się roli intelektualisty w czasach rewolucji. Podkreśla znaczenie idei – abstrakcji, która „nagle” zaczyna wywierać wpływ na rzeczywistość, przekształcając się w ideologię i tworząc ideologów. Ilustracją dla przedstawionych tez jest rewolucyjna biografia jednej z głównych postaci Wielkiej Rewolucji Francuskiej – Kamila Desmoulins. Zwraca także uwagę na możliwość wykorzystania wybranych elementów teorii socjologicznej do interpretacji motywacji i celów przyświecających rewolucyjnemu intelektualiście. Wykorzystano przy tym kategorie zaproponowane przez Floriana Znanieckiego w Społecznych rolach uczonych. Wykorzystano również odwołania do refleksji Alexisa de Tocqueville’a, poświęconej związkom polityki z ideologicznie zaangażowanymi literaturą i  dziennikarstwem.

Główne pojęcia: ład społeczny, rewolucja, rola społeczna, ideologia, intelektualiści, Kamil Desmoulins.

Anna Osicka-Kajda: Zmiana społeczna w perspektywie teorii systemu światowego Immanuela Wallersteina

Celem artykułu jest przybliżenie i  analiza ujęcia zmiany społecznej w teorii systemu światowego Immanuela Wallersteina oraz porównanie jego koncepcji z ujęciem zmiany w teoriach modernizacji. Autorka stoi na stanowisku, że choć Wallerstein deklaruje konieczność zerwania z ujmowaniem zmiany społecznej w ramach „modeli ahistorycznych” (ku którym zwracają się teorie modernizacji), proponuje w  istocie model równie ahistoryczny.

Główne pojęcia: zmiana społeczna, teorie modernizacji, analiza systemu światowego, socjologia historyczna.

Michał P. Pręgowski: Wzór osobowy internauty: czego oczekują od nas netykiety?

Rozważania łączące tematykę socjologii nowych mediów i socjologii moralności prowadzą do netykiet – wielopostaciowego savoir‑vivre i kodeksu etycznego Sieci. Netykiety stanowią przejaw autoregulacji wczesnych społeczności wirtualnych, zwłaszcza castellsowskich technoelit i hakerów. Można je także postrzegać jako emanację koncepcji umowy społecznej, a nawet ślad działania w Sieci hobbesowskiego Lewiatana. Analiza treści przepisów netykiet pozwala udzielić odpowiedzi na pytanie, jaki powinien być dobrze postępujący internauta, jakim wartościom powinien hołdować, a  jakich postaw unikać. W swoim badaniu autor wykorzystuje koncepcję wzorów osobowych Marii Ossowskiej, w efekcie formułując propagowany wzór osobowy użytkownika Internetu. Równolegle formułuje również dwa antywzory.

Główne pojęcia: netykieta, propagowany wzór osobowy, antywzór, cnoty praktyczne.

Recenzje

  • Ewa Nalewajko: Elity i obywatele Unii Europejskiej w procesach integracji
    (recenzja z: Max Haller, European Integration as an Elite Process. The Failure of a dream?)
  • Paulina Sekuła: System międzynarodowy jako konstrukcja społeczna: o roli kultury
    (recenzja z: A. der Wendt, Społeczna teoria stosunków międzynarodowych)
  • Marta Smagacz-Poziemska: Lokalne i globalne uwarunkowania poczucia (nie)bezpieczeństwa w mieście
    (recenzja z: K. Krajewski, red., Poczucie bezpieczeństwa mieszkańców wielkich miast. Kraków na tle innych miast europejskich)
  • Katarzyna Suwada: Polska i europejska nowa duchowość
    (recenzja z: K. Leszczyńska i Z. Pasek, red., Nowa duchowość w społeczeństwach monokulturowych i pluralistycznych, oraz z: K. Leszczyńska i Z. Pasek, red., „Journal of Alternative Spiritualities and New Age Studies”)

Varia

  • Kazimierz M. Słomczyński: Socjologia na rozdrożu? (Światowy Kongres Międzynarodowego Instytutu Socjologii w Erywaniu, 11-14.06.2009)
  • Przestrzenne rozmieszczenie uczelni kształcących socjologów (opracował Jacek Wasilewski)
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23