Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 4/2006 (183)

  • Andrzej Siciński. 24 maja 1924 - 26 października 2006 (Hanna Palska)

Artykuły

Henryk Domański: Wpływ przynależności klasowej na postawy wyborcze w latach 1991–2001.

Celem tej analizy jest ustalenie, jak zmieniał się wpływ przynależności klasowej na postawy wyborcze w  Polsce w latach 1991–2001. Opierając się na danych Polskiego Generalnego Sondażu Społecznego porównuję wpływ przynależności do podstawowych segmentów struktury społecznej na deklaracje respondentów, dotyczące głosowania na partie polityczne w wyborach parlamentarnych z 1991, 1993, 1997 i 2001 roku. Wyniki analizy wskazują, że: (i) w rozpatrywanym przedziale czasowym zależność ta była znacząca, (ii) ulegała istotnym zmianom, przy czym zmiany te nie postępowały w jednym kierunku, (iii) zmianom w sile związku towarzyszył brak zmian preferencji wyborczych ze strony reprezentantów analizowanych segmentów klasowych. W ostatniej części porównuję siłę tej zależności w 17 krajach na podstawie danych Europejskiego Sondażu Społecznego z 2002 roku. Polska okazuje się krajem, w którym przynależność klasowa wywiera relatywnie mały wpływ na postawy wyborcze. Ustalenia te można traktować jako przyczynek do prowadzonej od kilkudziesięciu lat dyskusji na temat zanikania struktury klasowej. Wynik dla Polski dostarcza pewnego argumentu na rzecz tezy, że klasy istnieją, chociaż – biorąc pod uwagę krótkość analizowanego okresu – trudno go potraktować jako argument wiążący.

Główne pojęcia: preferencje wyborcze, przynależność klasowa, zanikanie klas.

Aleksandra Wagner: Plotka jako narzędzie kształtowania rzeczywistości społecznej. Afera Rywina w dyskursie prasowym.

Artykuł ma na celu przedstawienie plotki – dynamicznego wydarzenia komunikacyjnego jako pewnego mechanizmu wykorzystywanego przez nadawców prasowych w celu zbudowania wiarygodności komunikatów, a w konsekwencji wpływania na proces definiowania sytuacji przez odbiorców. Zaobserwowane zjawisko dotyczy polskiej prasy opiniotwórczej o charakterze informacyjnym, społeczno-politycznym (quality press). Tym samym, w kontekście narastającej złożoności świata społecznego wpisuje się w problematykę roli mediów we współczesnym społeczeństwie.Przedstawione zostały wybrane rezultaty analizy treści, której poddano artykuły dotyczące tak zwanej „afery Rywina” opublikowane w „Gazecie Wyborczej”, „Trybunie”, „Rzeczpospolitej”, „Polityce”, „Wprost” oraz „Nie” w okresie pomiędzy ujawnieniem propozycji korupcyjnej przez „Gazetę Wyborczą” a powołaniem komisji śledczej, mającej na celu wyjaśnienie okoliczności sprawy.

Główne pojęcia: plotka, schemat, definiowanie sytuacji, wydarzenie komunikacyjne.

Grażyna Kubica: Tęczowa flaga przeciwko wawelskiemu smokowi. Kulturowa interpretacja konfliktu wokół krakowskiego Marszu dla Tolerancji.

Pierwszą część artykułu stanowi opis wydarzeń z 2004 roku, związanych z organizowaniem Festiwalu „Kultura dla Tolerancji” i negatywnych nań reakcji wielu środowisk. Opis sporządzono na podstawie wywiadów z zainteresowanymi, obserwacji uczestniczącej, zapisu filmowego i relacji prasowych. Następnie prezentowani są główni zbiorowi aktorzy wydarzeń: Kampania Przeciw Homofobii, Instytut Socjologii UJ, Stowarzyszenie Kultury Chrześcijańskiej im. P. Skargi, Młodzież Wszechpolska, kibice krakowskich klubów piłkarskich, Kościół rzymskokatolicki, państwo, mass media. Przedstawione są ich racje oraz doświadczenia ich przedstawicieli związane z wydarzeniami. Kolejna część tekstu zawiera analizę wydarzeń w  kilku teoretycznych kontekstach: koncepcji homoseksualizmu, płci kulturowej, nacjonalizmu i globalizacji. Uwagi końcowe zawierają wnioski na temat charakteru społeczeństwa obywatelskiego w Polsce, które jest ciągle holistycznym monolitem etycznym, a nie liberalnym forum do dyskusji. Ruch gejów i lesbijek jest najbardziej spektakularną siłą, która stara się zmienić ten stan rzeczy.

Główne pojęcia: homofobia, fundamentalizm religijny, ruch gejowsko-lesbijski, homoseksualizm, płeć kulturowa, męskość, nacjonalizm, globalizacja, społeczeństwo obywatelskie, tolerancja, teoria queer, antropologia polityczna.

Katarzyna Kopycka: Ruch społeczny „Solidarność” – proces kolektywny w indywidualnych doświadczeniach biograficznych Łódzkich działaczy.

Przedmiotem artykułu są doświadczenia biograficzne działaczy łódzkiej „Solidarności”. Analiza wywiadów narracyjnych z uczestnikami ruchu społecznego pozwoliła ustalić charakterystyczne sekwencje doświadczeń i sposoby przeżywania własnej biografii związane z zaangażowaniem w „Solidarność”. Umożliwiło to porównanie poszczególnych historii życia i wyłonienie typów doświadczenia charakterystycznych zarówno dla działaczy nurtu robotniczego, jak i inteligenckiej części ruchu. Ujęcie poszczególnych etapów biografii narratorów w kategoriach struktur procesowych ukazało związki między dynamiką ruchu społecznego, a sposobem przeżywania własnej biografii przez jego uczestników.

Główne pojęcia: ruch społeczny „Solidarność”, dynamika ruchu społecznego, biografia, metoda biograficzna, wywiad narracyjny.

Esej recenzyjny

  • Tomasz Woźniak: Mit mitem zwyciężaj? Jeremy Rifkin w poszukiwaniu alternatywy dla American Dream

Recenzje

  • Ogarnąć sacrum. Mirosława Grabowska i Tadeusz Szawiel (red.): Religijność społeczeństwa polskiego lat 80. Od pytań filozoficznych do problemów empirycznych
    (rec. Ariel Zieliński)
  • Pavel Machonin: Česká společnost a sociologickè poznání. Problémy společenskè transformace a  modernizace od poloviny šedesátých let 20. století do současnosti
    (rec. Jarosław Kilias)
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23