Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 2/2005 (177)

Artykuły

Henryk Domański: Legitymizacja systemu politycznego w dwudziestu jeden krajach.

Rozważania poświęcone legitymizacji formułowane są na ogół w języku hipotez. Pewnym krokiem naprzód byłaby próba ich ilościowego ujęcia. Jest to celem analiz, które przedstawiam poniżej. Empiryczną bazą tych ustaleń są wyniki międzynarodowego badania European Social Survey zrealizowanego w 2002 roku w 21 krajach na reprezentacyjnych próbach, dobranych metodą losową. Legitymizacja definiowana jest jako postawa wyrażająca określony stopień poparcia dla polityki ekonomicznej, rządu i demokracji. Opierając się na tych danych spróbujemy ustalić generalne prawidłowości, jeżeli chodzi o poziom i  czynniki legitymizacji w tych krajach.

Główne pojęcia: legitymizacja, zaufanie, klasa polityczna, demokracja.

Bent Flyvbjerg: Pięć mitów o badaniach typu studium przypadku.

Artykuł ten analizuje pięć powszechnych nieporozumień dotyczących badań typu studium przypadku: (1) wiedza teoretyczna jest bardziej wartościowa od wiedzy praktycznej; (2) nie można dokonywać uogólnień na podstawie pojedynczego przypadku i  dlatego studium przypadku nic nie wnosi do rozwoju naukowego; (3) studium przypadku jest użyteczne w stawianiu hipotez, podczas gdy inne metody są bardziej odpowiednie dla testowania hipotez i budowy teorii; (4) studium przypadku zawiera skrzywienie skierowane ku weryfikacji; (5) podsumowanie studium przypadku jest często trudne. Artykuł wyjaśnia i  koryguje te nieporozumienia, odwołując się do kuhnowskiej tezy, iż dyscyplina naukowa bez dużej liczby porządnie opracowanych studiów przypadku nie dostarcza systematycznie przykładów empirycznych, a  dyscyplina bez przykładów jest nieefektywna. Nauki społeczne mogą stać się bardziej wartościowe poprzez przeprowadzenie większej liczby dobrych studiów przypadku.

Główne pojęcia: badania typu studium przypadku, narracja, wybór przypadku, trafność, możliwość naukowego uogólnienia, falsyfikacja, testowanie hipotez, przypadki decydujące.

Janusz Mucha: Stosunki etniczne jako typ stosunków społecznych we współczesnej "makrosocjologii indywidualistycznej".

Zadania tego tekstu są następujące. Wprowadzam podstawowe pojęcia: stosunków społecznych, indywidualistycznej makrosocjologii oraz etniczności. Omawiam teorię stosunków międzygrupowych autorstwa Petera M. Blaua i przedstawiam koncepcję zaproponowaną przez Huberta M. Blalocka. Szczegółowość omówień uzasadniam tym, że są to moim zdaniem wizje bardzo ważne, a praktycznie nieznane polskim czytelnikom. W obu przypadkach akcentuję oczywiście etniczny aspekt koncepcji. Ostatni rozdział podsumowuje wcześniejsze rozważania i wskazuje na znaczenie interakcyjnego podejścia w socjologii etniczności, a może i całej "makrosocjologii stosunków społecznych". Omawiam tu też w zarysie problematykę związków między indywidualnymi interakcjami a wielkimi zbiorowościami i relacjami między nimi. Czynię tak z uwagi na znaczenie tego zagadnienia dla wcześniej przedstawionych koncepcji Blaua i Blalocka.

Główne pojęcia: Peter M. Blau, Hubert M. Blalock, stosunki społeczne, stosunki etniczne, stosunki rasowe, interakcje, makrosocjologia.

Dominik Batorski: Internet a nierówności społeczne.

Artykuł poświęcony jest problemowi związku Internetu z nierównościami społecznymi. Podstawowe pytania dotyczą tego, czy przyczynia się on do zmniejszenia nierówności społecznych i zwiększenia szans życiowych osób wykluczonych, czy też jest odwrotnie i Internet jest kolejnym źródłem pogłębiania i  legitymizacji istniejących nierówności społecznych.

W analizach danych dotyczących korzystania z Internetu w Polsce rozważone zostaną nie tylko nierówności związane z samym dostępem do niego, ale również z jakością tego dostępu oraz z umiejętnościami jego wykorzystania. Pokazane zostanie również znaczenie sposobu korzystania z Internetu i umiejętności używania sieci w  sposób, który sprzyja polepszeniu sytuacji życiowej oraz pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji nadmiernego korzystania z sieci.

Główne pojęcia: Internet, cyfrowe wykluczenie, nierówności społeczne, socjologia Internetu.

Recenzje

  • Ciemne strony III Rzeczypospolitej. Maria Jarosz: Władza. Przywileje. Korupcja (rec. Andrzej Kojder)
  • Henryk Domański: Struktura społeczna (rec. Edward Kuraciński)
  • Meandry biotechnologii. Francis Fukuyama: Koniec człowieka. Konsekwencje rewolucji biotechnologicznej (rec. Piotr Stankiewicz)
  • Koniec świata Immanuela Wallersteina. Immanuel Wallerstein: Koniec świata jaki znamy (rec. Joanna Szalacha)
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23