Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 3/2003 (170)

  • Jakub Karpiński. 17 czerwca 1940 - 22 marca 2003
    (Antoni Sułek)

Dyskusja

  • Jan Szczepański o młodzieży
  • Wywiad Ladislava Machacka z Janem Szczepańskim z 1970 roku
    Komentarze: Ladislav Machacek, Władysław Adamski, Ryszard Borowicz, Barbara Fatyga, Krzysztof Koseła, Tomasz Szlendak

Artykuły

Janusz Mucha: Herbert Blumer jako badacz "stosunków rasowych"

Tekst ten ma trzy cele. Po pierwsze, jest on przyczynkiem do historii socjologii najnowszej, w której miejsce dorobku Blumera wydaje się trwałe, choć specyficzne. Prawie w  ogóle nieznana jest duża część jego twórczości. Chcę ją tutaj przedstawić w systematyczny sposób. Po drugie, będę się starał pokazać, że traktowanie tego klasyka interakcjonizmu symbolicznego jako "po prostu" subiektywistycznie nastawionego psychologa społecznego i  "mikrosocjologa" jest poważnym uproszczeniem. Potencjalna długofalowa realizacja tego celu polegałaby na wywołaniu dyskusji na temat tego, jak dalece Blumera pisma makrosocjologiczne dają się uzgodnić z  symbolicznym interakcjonizmem. Po trzecie, tekst ten jest fragmentem obszerniejszego programu badawczego dotyczącego pojęcia "stosunków społecznych".

Główne pojęcia: symboliczny interakcjonizm, makrosocjologia, struktura społeczna, rasa, etniczność, działanie społeczne, stosunki społeczne.

Arkadiusz Karwacki i Dominik Antonowicz: Underclass i kultura biedy w środowiskach popegeerowskich w kontekście sporów teoretycznych i interpretacyjnych

Wśród mieszkańców terenów pegeerowskich, a później popegeerowskich wykształca(ł) się przez lata syndrom "kultury ubóstwa". Środowiska wychowawcze tych społeczności przekazują specyficzny (zerowy z punktu widzenia szerszego społeczeństwa) kapitał kulturowy. W kontekście tych społeczności badacze zauważają formowanie się swoistej podklasy społecznej. Proces ten trwa już od lat, a wątpliwości socjologów co do realności (ukonstytuowania się) underclass w Polsce wynikają często z nieporozumień interpretacyjnych, terminologicznych i specyficznego modelowania tego zjawiska. W niniejszym tekście podnosimy kwestię realności podklasy w  Polsce w kontekście europejskiej dyskusji teoretycznej nad tym społecznym fenomenem, wspieranej odwołaniami do "klasycznych" amerykańskich refleksji. Staramy się pokazać, że w dyskusjach nad istotą zjawiska underclass można odejść od sporów, dotyczących prymatu czynników strukturalnych lub kulturowych w złożonym, wieloaspektowym procesie jej formowania.

W kontekście naszych rozważań i  przeglądu stanowisk wydaje nam się, że można mówić o ukształtowanej w  społeczeństwie Polskim podklasie (o lokalnym polskim - charakterze), która wykształciła system postaw, norm, wartości, które z kolei określić możemy mianem "culture of poverty".

Główne pojęcia: underclass, culture of poverty, krytyczne, behawioralne, strukturalne ujęcie podklasy.

Michał Czwarno: Homo oeconomicus kontra Homo sociologicus, czyli dlaczego ekonomiści nie lubią socjologów, a socjologowie nie przepadają za ekonomistami

Celem artykułu jest identyfikacja głównych przeszkód, jakie stoją na drodze wzajemnego zbliżania się. do siebie dwóch, dyscyplin społecznych: ekonomii i socjologii. Dokonuje się w nim syntetycznej prezentacji podstaw ontologicznych obu nauk, które zawarte są w ich modelowych wizjach jednostki ludzkiej: człowieku ekonomicznym oraz człowieku socjologicznym. Poprzez zwrócenie szczególnej uwagi nie na podobieństwa, ale na różnice, które dzielą oba typy idealne natury ludzkiej, autor próbuje opisać główne rozbieżności światopoglądowe dzielące ekonomistów i socjologów i ich wpływ na proces rozwijania się tej subdyscypliny socjologii, którą określa się mianem socjologii ekonomicznej.

Główne pojęcia: Homo oeconomicus, Homo sociologicus, człowiek społeczno-ekonomiczny, analiza systemowa, podejście decyzyjne, teorie formalistyczne, teorie empiryczno-naukowe, socjologia ekonomiczna, zakorzenienie.

Recenzje

  • Tajny Kościół w Czechosłowacji - protest antykomunistyczny, przystosowanie czy rewitalizacja katolicyzmu? Paweł Boryszewski: Kościół, którego nie było (rec. Piotr Pawliszak)
  • Henryk Domański: Polska klasa średnia (rec. Jerzy Leszkowicz-Baczyński)
  • Ubóstwo w wiejskiej społeczności lokalnej - teraźniejszość i rozrachunki z przeszłością. Katarzyna Korzeniewska i Elżbieta Tarkowska (red.): Lata tłuste, lata chude... Spojrzenia na biedę w społecznościach lokalnych (rec. Arkadiusz Karwacki)
  • Jan Róg: Relacje społeczno-ekonomiczne na pograniczu polsko-czeskim (rec. Barbara Cieślińska)
  • Tomasz Szlendak: Architektonika romansu. O społecznej naturze miłości erotycznej (rec. Maciej Górecki)
 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23