Wersja polska nglish version
   

Studia Socjologiczne nr 4/2012 (207)

Artykuły

Kazimierz Krzysztofek: Zmiana permanentna? Refleksje o zmianie społecznej w epoce technologii cyfrowych, s. 7-39

Artykuł koncentruje się na procesach zmian wywoływanych przez technologie cyfrowe. Zmianę niesioną przez nowe technologie próbuje się wyjaśnić w paradygmacie nowych teorii, głównie społeczeństwa informacyjnego i sieciowego. Poprzestawanie na nowych teoriach, czy choćby tylko koncentrowanie się na nich, autor uważa za pewną słabość najnowszej myśli społecznej, odnoszącej się do zmiany, transformacji, rozwoju itp. Czytelnik znajdzie w artykule próbę odpowiedzi na pytanie, które ze starszych orientacji teoretycznych powstałych przed pojawieniem się społeczeństwa informacyjnego nic albo niewiele wnoszą do zrozumienia zmiany, a które są nadal z tego punktu widzenia przydatne i  wartościowe poznawczo.

Główne pojęcia: zmiana społeczna; sieci; Internet; teorie socjologiczne; modernizacja; kryzys.

 

Dariusz Szklarczyk: Reprezentacja interesów na polskim rynku pracy, s. 41-64

Artykuł zachęca do dyskusji nad badaniem zjawiska reprezentacji interesów na polskim rynku pracy. Pierwsza część zbiera i  porządkuje niezbędne informacje na temat pojęcia reprezentacji interesów, modeli systemów reprezentacji interesów oraz podejść teoretycznych w badaniu zjawiska w Polsce i na świecie. Druga część prezentuje główne charakterystyki współczesnego systemu reprezentacji interesów w Polsce, ujmując go w kategoriach otoczenia instytucjonalnego rynku pracy. Przywołuje również zjawiska stanowiące istotny bodziec do podjęcia badań nad stanem systemu reprezentacji interesów w Polsce. Trzecia część zawiera propozycję pytań badawczych, stawianych z tzw. perspektywy neopluralistycznej, traktowanej jako narzędzie ułatwiające konceptualizację badań nad systemami reprezentacji interesów i  wskazujące atrakcyjny kierunek poszukiwań.

Główne pojęcia: socjologia ekonomiczna; stosunki przemysłowe; reprezentacja interesów; proces wytwarzania wpływu; neopluralizm.


Andrzej Kasperek: Romantyzm i New Age: kontynuacje, podobieństwa, inspiracje, s. 65-85

W artykule podjęto problematykę obecności centralnych dla romantyzmu idei w New Age: idei organicyzmu, imaginacji i temporalizmu. Autor traktuje ich obecność w romantyzmie jako kontynuację oraz reinterpretację idei charakterystycznych dla zachodniego ezoteryzmu. New Age jest definiowany natomiast jako kontynuacja tradycji ezoterycznej, poddanej romantycznej reinterpretacji, a zarazem jako odpowiedź na krytykę odczarowanej współczesnej cywilizacji. Jakkolwiek New Age przybiera różne formy (niskie i wysokie New Age), źródłem – z którego wyrasta – są analizowane tutaj idee. Wątki samorealizacji, samopoznania, oryginalności czy autoekspresji charakterystyczne dla New Age mają romantyczne korzenie i wiążą się zanalizowanymi trzema ideami.

Główne pojęcia: socjologia religii; New Age; romantyzm; underground; idee ezoteryczne.

 

Małgorzata Krywult-Albańska: Spis powszechny jako źródło informacji o ludności, s. 87-107

Artykuł ukazuje podstawowe cechy spisów ludności, ze szczególnym uwzględnieniem spisu ludności Polski w 2011 roku (NSP 2011). Charakterystyka badania spisowego poprzedzona została krótkim rysem historycznym oraz przedstawieniem kontekstu, jaki stanowią zalecenia międzynarodowych organizacji, dotyczące przeprowadzania spisów ludności, a także doświadczenia i praktyka różnych państw w tym zakresie. Dokonano analizy użyteczności informacji uzyskiwanych o ludności w  spisach, wad i zalet badania oraz zarysowano perspektywy na przyszłość. W  pierwszej części, stanowiącej omówienie NSP 2011, artykuł koncentruje się głównie na oficjalnych założeniach badania spisowego, przyjętych zasadach metodologicznych itd., w drugiej części podjęto próbę krytycznej oceny tych założeń i jakości pozyskanych w spisie informacji.

Główne pojęcia: demografia społeczna; spis powszechny; NSP 2011; ludność.

 

Piotr Siuda: Mechanizmy kultury prosumpcji, czyli fani i ich globalne zróżnicowanie, s. 109-132

W socjologii kultury coraz większą uwagę poświęca się tak zwanej prosumpcji. Bazując na już istniejących ogólnych koncepcjach z nią związanych, autor przedstawia jej funkcjonowanie w sferze popkultury i  wprowadza pojęcie „kultura prosumpcji”. Dziś przedsiębiorstwa z branży rozrywkowej drogi do sukcesu upatrują w wykształceniu oddanej grupy nabywców, pracujących na rzecz danego tekstu kulturowego. Autor proponuje sposób diagnozowania mechanizmów kultury prosumpcji – najłatwiej przez badania najbardziej zaangażowanych odbiorców, to jest fanów, stanowiących awangardę kultury prosumpcji. W przypadku wielbicieli najwyraźniej uwidaczniają się wszystkie istotne cechy prosumpcji popkulturowej. Aby zobrazować tezę o podstawowej roli fanów, autor prezentuje, jak badanie środowisk fanowskich pomagać może w  odkrywaniu prawidłowości globalnego zróżnicowania kultury prosumpcji. W  artykule zaproponowane zostają kryteria, na podstawie których sądzić można o stanie owej kultury w różnych rejonach świata.

Główne pojęcia: fani; globalizacja kultury; kultura prosumpcji; prosumpcja; przemysł kulturowy; socjologia kultury.

 

 

Michał Wenzel i Michał Feliksiak: Wpływ Internetu na głosowanie w wyborach parlamentarnych 2011 roku, s. 133-155

W społeczeństwie informacyjnym wykluczenie cyfrowe może przekładać się na wykluczenie polityczne. Z kolei dostęp do nowych technologii może wzmacniać postawy obywatelskie. Celem artykułu jest ustalenie, czy obecność w Internecie – polegająca zarówno na świadomym, jak i nieświadomym kontakcie z treściami politycznymi online – wywiera wpływ na zachowania wyborcze niezależny od wpływu czynników socjo-demograficznych, determinujących zarówno korzystanie z Internetu, jak i zachowania wyborcze. Do analizy zostały wykorzystane dane sondażu CBOS przeprowadzonego po wyborach parlamentarnych w 2011 roku na reprezentatywnej próbie losowej dorosłych mieszkańców Polski, liczącej 969 osób. Statystyczna analiza danych potwierdziła istnienie niezależnego, samodzielnego związku między korzystaniem z treści politycznych w Internecie a deklarowanym udziałem w wyborach parlamentarnych. Nie potwierdziła się natomiast hipoteza o nieświadomym, mimowolnym wpływie korzystania z Internetu na frekwencję wyborczą.

Główne pojęcia: socjologia Internetu; polityka; demokracja; wybory.

 

Kamil Łuczaj: Biografie i tożsamości płciowe działaczek małopolskich młodzieżówek partyjnych, s. 157-176

Artykuł omawia wyniki badań jakościowych, przeprowadzonych w 2010 roku wśród członkiń małopolskich młodzieżowych organizacji politycznych. W studium przypadku wzięły udział przedstawicielki „młodzieżówek” o zróżnicowanym profilu ideologicznym. Projekt badawczy opierał się na piętnastu obszernych wywiadach biograficznych oraz zastosowaniu Inwentarza do oceny płci psychologicznej.

Wyniki badań wskazują, że zgodnie z przyjętą hipotezą, młodzieżowe polityczki przejawiają elementy tożsamości tradycyjnie uznawanej za męską.

Główne pojęcia: tożsamość; płeć; polityka; młodzieżówka partyjna.

 

Łukasz Albański: Etniczność i dyskurs. Analiza prasy codziennej i etnicznej w Winnipeg, 1896–1919, s. 177-205

W artykule przedstawiono propozycję analizy dyskursu dotyczącego etniczności na łamach prasy wydawanej w Winnipeg (Kanada), w latach 1896–1919. Prezentowana strategia badawcza opiera się na analizie jakościowej gazet angielsko-, niemiecko- i polskojęzycznych. Perspektywa analizy dyskursu sprzyja badaniu tworzenia definicji tożsamości etnicznej przez elity symboliczne na łamach prasy, przemian zachodzących w zbiorowości etnicznej i dyskursywnej walki o znaczenie między rywalizującymi ze sobą frakcjami. Socjologiczna analiza dyskursu zwraca szczególną uwagę na istniejące nierówności społeczne i treści ideologiczne, które legitymizują te nierówności.

Główne pojęcia: dyskurs; etniczność; analiza materiałów drukowanych.


Esej recenzjny

Katarzyna Wójciwkowska: Zamieszkiwanie w warunkach migracji (recenzja z: Magdalena Łukasiuk i Marcin Jewdokimow. Niedom. Socjologiczna monografia mieszkań migracyjnych), s. 209-221

Celem eseju jest przedstawienie i omówienie pracy Magdaleny Łukasiuk i Michała Jewdokimowa Niedom. Socjologiczna monografia mieszkań migracyjnych. Dostrzegając interdyscyplinarność książki, analizuję ją przede wszystkim jako wkład w polskie studia nad migracjami. Przedstawiam cele i strukturę pracy, inspiracje teoretyczne oraz najważniejsze wyniki badań autorów. Rekonstruuję stworzoną przez badaczy kategorię niedomu i pokazuję, jak została ona wykorzystana w analizie mieszkań migracyjnych. Podkreślam jej rolę w adekwatnym opisie współczesnego doświadczenia migracyjnego (tzw. nowej, płynnej migracji). Pokazuję znaczenie przypisywane miejscu zamieszkiwania przez migrantów oraz związane z nim praktyki przestrzenne. Omawiam zastosowaną w pracy metodologię – płynące z niej korzyści i zagrożenia. Sytuuję książkę na tle dotychczasowego dorobku studiów migracyjnych oraz pokazuję jej wkład we współczesne dyskusje na temat związków człowieka z przestrzenią w  warunkach mobilności.

Główne pojęcia: dom; migracja; zamieszkiwanie; przestrzeń.

 

Recenzja

Ireneusz Sadowski: Europejczycy z wyboru (recenzja z: Włodzimierz Wesołowski i Kazimierz M. Słomczyński (red.) Tożsamość, zaufanie, integracja. Polska i Europa), s. 225-232

 

Młoda socjologia

Ewa Majdecka: Trend do niekupowania (dostępne na www.studiasocjologiczne.pl)

 
STUDIA SOCJOLOGICZNE
00-330 WARSZAWA, PAŁAC STASZICA, NOWY ŚWIAT 72, pokój 231
tel.: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23