Wersja polska nglish version
Logo Studia Socjologiczne
Logo PAN Logo UW

Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242)

Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242)
Spis treści/Contents
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Tomasz Masłyk: Uogólnione zaufanie i jego instytucjonalne korelaty. Kontekst europejski, s. 5–36 (DOI: 10.24425/sts.2021.138473)

Celem artykułu była weryfikacja założenia o istnieniu zależności pomiędzy zaufaniem instytucjonalnym a zaufaniem uogólnionym w krajach europejskich. Zaufanie instytucjonalne analizowano przez pryzmat dwóch wymiarów: zaufania do instytucji reprezentacyjnych i zaufania do instytucji implementacyjnych. Pierwszy wymiar objął oceny zaufania do takich podmiotów jak partie polityczne, parlament i rząd. W wymiarze drugim uwzględniono oceny zaufania do systemu oświaty, policji, urzędów administracji państwowej, systemu ubezpieczeń społecznych, ochrony zdrowia oraz sądownictwa. Dane pochodzące z Europejskiego Sondażu Wartości roku 2017 analizowano wykorzystując hierarchiczne modelowanie liniowe. Dzięki zastosowanej metodzie w modelach statystycznych ujęto zmienne zarówno poziomu indywidualnego, jak i wskaźniki krajowe. Otrzymane wyniki potwierdziły istnienie pozytywnej zależności pomiędzy zaufaniem instytucjonalnym, w jego reprezentacyjnej, jak i implementacyjnej formie, a zaufaniem uogólnionym.

Słowa kluczowe: Europejski Sondaż Wartości; zaufanie uogólnione; zaufanie instytucjonalne; hierarchiczne modele liniowe
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Grzegorz Piotrowski: ‘Sometimes Anti-Social, Always Anti-Fascist’ – Interplay Between Moderate and Radical Actors in the Polish Anti-Racist and Anti-Fascist Movements, s. 37–56 (DOI: 10.24425/sts.2021.138474)

With the populist tide on the rise, comparisons of contemporary right-wing governments to fascist regimes are increasingly common. The rise of the populist right-wing politics has created a number of reactions, using either new or established forms of political resistance. One of such examples is the anti-fascist movement whose strength grows in many national contexts. The recently observed political swing to the right results also in a radicalization of politics. Radical actors intersect and cooperate with moderate ones, influence one another and bring new ideas and repertoires of contention to the streets and into mainstream politics. This trend can be observed in Poland where the 2015 elections (presidential and parliamentary) resulted in the radicalization of the mainstream discourse. This article focuses on the case study of the broadly understood anti-racist movement in Poland that has recently had to remodel itself to face new challenges – in particular the institutionalization of xenophobic rhetoric and the growth of the far-right sector – and has undergone substantial changes in general. The article presents the internal radicalmoderate dynamics within the specific context of the anti-fascist movement in Poland. In particular, it explores the role of changes in political opportunity structures for the reinvigoration of the anti-fascist movement in Poland, radicalization in some of its sectors, and change in its priorities and focus.

Słowa kluczowe: anti-fascism; Poland; social movement; radicalism
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Mikołaj Cześnik, Rafał Miśta: Zamożność, wpływy, poważanie – społecznie cenione dobra oczami polskich wyborców, s. 57–88 (DOI: 10.24425/sts.2021.138475)

Głównym celem artykułu jest analiza zmian w dostępie do społecznie cenionych dóbr (zmian postrzeganych subiektywnie przez respondentów), takich jak zamożność, wpływy i poważanie, a także analiza wpływu tych zmian na decyzje o głosowaniu. Stawiamy następujące pytania badawcze: czy w ciągu czterech lat urzędowania PiS dokonało redystrybucji bogactwa, władzy i prestiżu w polskim społeczeństwie? Czy ci, do których ta oferta była przede wszystkim skierowana (czyli osoby nieuprzywilejowane w dostępie do wyżej wymienionych dóbr), uważają, że ich sytuacja w tym zakresie poprawiła się? Dane PGSW pozwalają zidentyfikować statystycznie istotną różnicę w ocenie ostatnich czterech lat (pod względem dostępu do społecznie cenionych dóbr) między elektoratem PiS a innymi grupami w polskim społeczeństwie. Stwierdzamy, że zmienna ta wywiera znaczący wpływ na głosowanie, nawet gdy wiele innych istotnych determinant zachowań wyborczych w Polsce jest kontrolowanych. Wyniki tych analiz stanowią wkład w piśmiennictwo dotyczące demokracji, zachowań wyborczych, populizmu, a przede wszystkim populistów u władzy.

Słowa kluczowe: wybory; stratyfikacja; zachowania polityczne
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Paweł Tomanek: Mam na imię Dystynkcja. Kapitał kulturowy rodziców a preferencje w wyborze imion, s. 89–107 (DOI: 10.24425/sts.2021.138476)

Artykuł jest poświęcony związkom między kapitałem kulturowym polskich rodziców a ich preferencjami w wyborze imion dla swoich dzieci. Autor, nawiązując do socjologicznych koncepcji cyklów popularności imion i klasowych gustów imienniczych, porównuje zbiory imion noszonych przez studentów medycyny (3125 osób w próbie celowej) i przez wszystkie osoby urodzone w zbliżonym okresie. Rodzice tych studentów, posiadający przeciętnie większy kapitał kulturowy niż pozostali rodzice, relatywnie częściej wybierali imiona zakorzenione w tradycji, rzadziej natomiast te, które zawdzięczały popularność krótkoterminowej modzie. Zebrane dane nie wskazują, by preferencje tej grupy ulegały szerzej zakrojonej dyfuzji hierarchicznej, a więc były przejmowane z opóźnieniem przez rodziców z mniejszym kapitałem kulturowym.

Słowa kluczowe: imiona; kapitał kulturowy; dystynkcja; moda; dyfuzja hierarchiczna
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Kamil Łuczaj: Dlaczego trudno jest wrócić do Polski? Analiza czynników warunkujących powroty emigrantów akademickich, s. 109–136 (DOI: 10.24425/sts.2021.138477)

Celem artykułu jest analiza zamierzeń dotyczących migracji powrotnych wśród urodzonych w Polsce akademików, którzy znaleźli pracę w jednym z najbardziej prestiżowych systemów szkolnictwa wyższego – w Stanach Zjednoczonych lub Wielkiej Brytanii. Artykuł odpowiada na pytanie badawcze: Czy i w jakich okolicznościach uczestnicy badania są skłonni rozważyć powrót do kraju? Powrót migrantów naukowych jest mało prawdopodobny ze względu na silną integrację z nowym systemem akademickim przy jednoczesnej krytycznej ocenie kondycji szkolnictwa wyższego w Polsce (czynniki systemowe). Analizowane są również czynniki rodzinne, które okazały się najważniejszymi przeszkodami na drodze do powrotu, oraz instytucjonalne. Dodatkowym czynnikiem zniechęcającym do migracji była krytyczna postawa wobec konserwatywnej orientacji polskiego społeczeństwa oraz obecnej sytuacji politycznej. Choć ze względu na różnego rodzaju „kotwice” powrót wydaje się mało prawdopodobny, urodzeni w Polsce migranci akademiccy są otwarci na współpracę z krajem.

Słowa kluczowe: współpraca międzynarodowa; Stany Zjednoczone; Wielka Brytania; migracje akademickie; diaspora akademicka
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
***
Tomasz Szlendak: Czy rezonans zarezonuje? Hartmut Rosa o gorączce przyspieszenia trawiącej nowoczesność, s. 137–153 (DOI: 10.24425/sts.2021.138478)
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Maja Biernacka: Między kapitalizmem a socjalizmem, czyli o systemowym rygorze dyskursu w miejscu pracy, s. 155–163 (DOI: 10.24425/sts.2021.138479)
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Jakub Bandoch: Algorytmy kontra ludzie. Niesocjologiczna analiza wpływu najnowszych technologii na życie społeczne, s. 165–174 (DOI: 10.24425/sts.2021.138480)
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
***
Adam Leszczyński: Czym jest „nowa ludowa historia”, a czym nie jest? Odpowiedź na artykuł Marty Gospodarczyk i Łukasza Kożuchowskiego zamieszczony w numerze 2/2021 „Studiów Socjologicznych”, s. 175–182 (DOI: 10.24425/sts.2021.138481)
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Marta Gospodarczyk, Łukasz Kożuchowski: W odpowiedzi Adamowi Leszczyńskiemu (w sprawie artykułu Nowa ludowa historia: charakterystyka i społeczno-polityczne korzenie współczesnych narracji o historii chłopów polskich), s. 183–187 (DOI: 10.24425/sts.2021.138482)
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf
Młoda socjologia
Małgorzata Mróz: Marsze równości w Polsce: budżet, podział pracy, profesjonalizacja
Pobierz Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242) w pdf

Numer bieżący

Studia Socjologiczne nr 3/2021 (242)